Körfez’de Arapça eğitim için öğrenme yönetim sistemi (LMS) nasıl seçilir?

LMS nedir?

Öğrenme yönetim sistemi (LMS), eğitimi yürütmeye yarayan bir yazılımdır: kursları içine koyar, kişilere atarsınız; sistem de kimin başladığını, bitirdiğini, geçtiğini ve sertifika aldığını kaydeder. Bir şirket veya eğitim merkezi için bir yönetici, müşteri ya da düzenleyici gerçekte hangi eğitimin verildiğini sorduğunda kanıtın bulunduğu yer de orasıdır.

Bu rehber, Suudi Arabistan’da ve genel olarak Körfez’de, çoğu zaman İngilizceyle birlikte Arapça eğitim veren alıcılar içindir. Ürünleri sıralamaz. Bir deneme veya demoda kendiniz uygulayabileceğiniz kontroller ve biz de dahil her sağlayıcıya sorabileceğiniz sorular sunar.

Size LMS mi, LXP mi gerekiyor?

Çoğu eğitim ekibinin önce bir LMS’e ihtiyacı vardır. LMS atanan ve takip edilen eğitimi yönetir: son tarihler, tamamlamalar, sınavlar ve sertifikalar. Öğrenme deneyimi platformu (LXP) ise katılımcıların kendi seçtiklerine odaklanır: katalog, öneriler ve kendi yönettikleri yollar. İnsanların zorunlu eğitimi bitirdiğini kanıtlamanız gerekiyorsa önce LMS tarafını değerlendirin, LXP tarafını bir artı olarak görün.

Artık pek çok ürün ikisini birden sunuyor ve pazarlama bu etiketleri gevşek kullanıyor. Etiketi bir kenara bırakın ve yapılacak işleri listeleyin: son tarihli zorunlu kurslar, işe alışma, müşteri şirketler için eğitim, açık bir katalog. Ardından sağlayıcıdan her işi bir slaytta değil, gerçek kayıtlarla canlı göstermesini isteyin.

Arapça desteği doğru şekilde nasıl test edilir?

Bir özellik listesindeki “Arapça destekler” ifadesiyle yetinmeyin. Arayüzü Arapçaya çevirin ve bir katılımcı, bir içerik yazarı ve bir yönetici olarak baştan sona kullanın. Sağdan sola düzen her yerde korunmalıdır: kurs oynatıcısı, yönetici ekranları, e-postalar, sertifikalar ve dışa aktarılan raporlar. Soldan sağa bir sayfada çevrilmiş bir menü Arapça desteği değildir.

Web’in bunun için net kuralları var. W3C, içeriği ağırlıklı olarak Arapça olan belgenin temel yönünü sağdan sola ayarlamayı önerir; böylece Unicode çift yönlü algoritması kelimeleri ve noktalamayı doğru yerleştirebilir. İnsanların yazdığı alanlarda yönü tarayıcının metinden algılamasına izin vermeyi önerir. Algılamanın kusursuz olmadığı konusunda da uyarır, çünkü yalnızca ilk güçlü karaktere bakar; örneğin Latin alfabesiyle yazılmış bir kelime veya kısaltmayla başlayan metinlerde.

Rakamlar yalnızca bir test değil, bir karar gerektirir. W3C’nin Arapça düzen notlarına göre Arap-Hint rakamları (٠–٩) Suudi Arabistan gibi doğudaki Arapça konuşulan ülkelerde, Avrupa rakamları (0–9) ise Cezayir ve Fas gibi ülkelerde kullanılır. Sertifikalarınızın, raporlarınızın ve puanlarınızın hangisini kullanacağına karar verin, ardından sistemin bu seçimi her yerde izlediğini kontrol edin. Bir denemede şu kontrolleri yapın:

• Arapça bir ders, sınav ve sertifika açın; düzenin, okların ve ilerleme çubuklarının ayna gibi çevrildiğini kontrol edin
• Arapçayı İngilizce bir ürün adı, bir sayı ve bir yüzdeyle karıştıran bir kurs başlığı yazın, ardından bunu katalogda, sertifikada ve dışa aktarılan bir raporda kontrol edin
• Sertifikada Arapça bir katılımcı adını ve yönetici listesinde İngilizce bir e-posta adresinin yanındaki Arapça adı kontrol edin
• Tarihleri, eğitim saatlerini ve puanları seçtiğiniz rakam biçimine göre kontrol edin
• Katalogda elif üzerinde hemzeli ve hemzesiz (أ ve ا) yazılmış, ة veya ه ile biten Arapça bir kelimeyi arayın ve sonuçların eşleşip eşleşmediğine bakın
• Dışa aktarılan bir CSV dosyasını Excel’de açın ve Arapçanın bozuk karakterler değil, okunabilir olduğunu kontrol edin
• Yalnızca ekranları değil, sistem e-postalarını ve bildirimlerini de Arapça okuyun

Bir LMS hangi standartları desteklemeli?

Üçünü sorun: SCORM, xAPI ve LTI. SCORM, LMS’in içerik araçlarında hazırlanmış kurs paketlerini oynatmasını sağlar. xAPI ayrıntılı öğrenme kayıtlarını ayrı bir kayıt deposuna gönderir. LTI, LMS’i ayrı oturum açmaya gerek kalmadan diğer öğrenme araçlarına bağlar. Her biri için hangi sürümün desteklendiğini ve hangi yönde olduğunu sorun: içe veya dışa aktarma, gönderme veya alma.

SCORM ve xAPI, Advanced Distributed Learning (ADL) Initiative’den gelir. Bir SCORM kursu, kökünde imsmanifest.xml adlı bir bildirim dosyası bulunan bir pakettir; içerik ilerlemeyi ve puanları bildirmek için bir JavaScript arayüzü üzerinden LMS ile konuşur. Karşılaşacağınız iki sürüm 1.2 ve 2004’tür ve ADL’nin kendi araçları ikisini de destekler. Sağlayıcının örneğiyle değil, mevcut paketlerinizden biriyle, tercihen Arapça olanla test edin.

xAPI, öğrenmeyi “bunu yaptım” biçimindeki ifadeler olarak kaydeder: bir aktör, bir fiil ve bir etkinlik; bunlar bir Learning Record Store’da (LRS) tutulur. IEEE onu 2023’te 9274.1.1 standardı olarak yayımladı. Suudi Arabistan’da eğitim veriyorsanız FutureX rehberimizi de okuyun, çünkü NELC çevrim içi öğrenme sunan kurumların ulusal platformuyla teknik entegrasyonunu şart koşar.

LTI’ın bakımını 1EdTech yapar. Bir öğrenme platformunu dış araçlara bağlar; böylece insanlar her birine ayrı ayrı giriş yapmaz. Güncel sürüm LTI 1.3, OAuth 2 ve JSON Web Token kullanır. Advantage hizmetleri bir araçtan içerik seçmek için derin bağlantı, Assignment and Grade Services ile not geri aktarımı ve ad ve rol bilgilerine erişim ekler. LMS’in platform, araç ya da her ikisi olarak çalışıp çalışamayacağını sorun.

Suudi PDPL kapsamında kişisel veriler hakkında neler sormalısınız?

İşe rolleri netleştirerek başlayın. Suudi Arabistan’ın Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (PDPL) kapsamında, katılımcı verilerini sizin için ve sizin adınıza işleyen bir sağlayıcı veri işleyendir; kuruluşunuz genellikle veri sorumlusu olarak kalır. Madde 8’e göre veri sorumlusu yalnızca gerekli güvenceleri veren veri işleyenleri seçebilir ve onların uyumunu izlemelidir.

Kanun 2021’de çıkarıldı ve metni Suudi Veri ve Yapay Zekâ Otoritesi (SDAIA) tarafından yayımlanıyor; otoritenin Ulusal Veri Yönetişimi Platformu kayıtları, ihlal bildirimlerini ve şikâyetleri yürütür. Krallık’taki veri işlemeyi ve Krallık dışından yerleşiklerin verilerinin işlenmesini kapsar (Madde 2). Kanun ve Uygulama Yönetmeliği, LMS’inizi doğrudan ilgilendiren yükümlülükler getirir. Her sağlayıcıya ürününün bunlarda nasıl yardımcı olduğunu sorun:

• Katılımcı hakları: kişiler bilgilendirilmeyi, verilerine erişmeyi, verilerini okunabilir bir formatta almayı, düzeltmeyi ve artık gerekmediğinde imha edilmesini isteyebilir (Madde 4). Tek bir katılımcının tüm kaydını hızla bulup dışa aktarabiliyor musunuz?
• Yanıt süresi: talepler 30 gün içinde karşılanmalıdır; katılımcıya önceden gerekçesiyle bildirilirse bu süre en fazla 30 gün daha uzatılabilir (Uygulama Yönetmeliği, Madde 3)
• İhlaller: veri sorumlusu, zarara yol açabilecek bir ihlalden haberdar olduktan sonra 72 saat içinde otoriteye bildirir (Uygulama Yönetmeliği, Madde 24). Sağlayıcının size nasıl ve ne kadar hızlı haber vereceğini sorun
• Güvenlik: veri sorumlusu, aktarım sırasında da dahil olmak üzere verileri korumak için kurumsal, idari ve teknik önlemler almalıdır (Madde 19). Roller, erişim kayıtları ve şifreleme hakkında sorun
• Yurt dışına aktarım: veriler Krallık dışına yalnızca belirli amaçlarla ve yeterli koruma düzeyi ile yalnızca gereken asgari veri gibi koşullarla çıkabilir (Madde 29). Verilerin nerede barındırıldığını ve hangi alt işleyenlerin onları görebildiğini sorun
• Etki değerlendirmesi: Madde 22, veri sorumlusundan ürün ve hizmetleri için veri işlemenin etkisini değerlendirmesini ister. Kendi değerlendirmenizi yazmak için gereken ayrıntıları sağlayıcıdan isteyin

Düzenleyiciler ve finansörler hangi kayıtları bekler?

Suudi Arabistan’da eğitim veriyorsanız LMS yalnızca tamamlamaları değil, düzenleyicilerinizin ve finansörlerinizin istediği kayıtları tutmalıdır. NELC E-Öğrenme Yönetmeliği, Krallık’ta e-öğrenme veya eğitim yürüten tüm kamu, özel ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlara uygulanır. Çevrim içi kurslar ve programlar için lisans ve ulusal platform FutureX ile teknik entegrasyon şart koşar.

Ayrıntıları NELC e-öğrenme lisansı, FutureX entegrasyonu ve HRDF eğitim desteği üzerine ayrı rehberlerde ele alıyoruz. Bunları tarihli kurs sürümleri, katılım, sonuçlar ve saatleri yazılı sertifikalar gibi üretmeniz gereken kayıtları listelemek için kullanın. Ardından her sağlayıcıdan her kaydın nerede durduğunu ve nasıl dışa aktarıldığını göstermesini isteyin.

Bir demoda neleri kontrol etmelisiniz?

Kendi materyalinizi getirin ve sağlayıcıdan onunla çalışmasını isteyin. Faydalı bir demo, kurslarınızdan birini, Arapça bir SCORM paketini, gerçek rollerinizi ve gelecek ay süresi dolacak bir sertifika gibi zorlu bir durumu kullanır. Canlı çalışmasını izleyin ve “yol haritamızda var” diye başlayan her cevabı not edin. Her sağlayıcıyla aynı senaryoyu kullanın:

• Arapça bir kurs oluşturun veya içe aktarın ve yayımlayın
• Bir grubu son tarihle kaydedin ve hatırlatmaları Arapça görün
• Kursu bir katılımcı olarak telefonda tamamlayın, ardından sertifikayı kontrol edin
• Bir tamamlama raporu çalıştırın ve dışa aktarın
• Bir yöneticinin, bir eğitmenin ve bir katılımcının her birinin neleri görebildiğini gösterin
• Kimlik sağlayıcınızla çoklu oturum açmayı ve kullanıcı hazırlamayı gösterin
• Bir PDPL erişim talebinde yapacağınız gibi tek bir katılımcının tüm kaydını bulun
• Bir kurs güncellendiğinde, onu zaten bitirmiş katılımcılara ne olduğunu gösterin
• Verilerin nerede barındırıldığını ve kimin erişebildiğini açıklayın
• Ayrılırsanız tüm kayıtlarınızı ve içeriğinizi nasıl dışarı alacağınızı açıklayın

Bu rehberi kim yazdı ve Classbase nerede yer alıyor?

Bu rehberi Classbase yayımlıyor ve Classbase değerlendirebileceğiniz ürünlerden biri; bunu akılda tutarak okuyun. Kontrolleri tarafsız tuttuk ve kimseyi sıralamadık. Biz de dahil, kısa listenizdeki her sistemde aynı testleri uygulayın.

Classbase, şirketler ve eğitim kurumları için bir LMS ve LXP’dir. Arayüzü İngilizce, Arapça (tamamen sağdan sola) ve Türkçe olarak eksiksizdir. SCORM 1.2 ve 2004 paketlerini içe aktarır ve oynatır, kursları SCORM 1.2 olarak dışa aktarır, LTI 1.3 ile iki yönde çalışır, xAPI ifadelerini kayıt deponuza gönderir ve OIDC veya SAML ile çoklu oturum açmayı ve SCIM ile kullanıcı hazırlamayı destekler. PDPL yükümlülüklerinizi desteklemek için tasarlandı, ancak hiçbir yazılım sizi tek başına uyumlu hâle getirmez. Barındırmayı demoda sizinle birlikte ele alırız.